John Joseph Travolta (ur. 18 lutego 1954 w Englewood w stanie New Jersey) to amerykański aktor, tancerz, wokalista, producent filmowy i reżyser, uznawany za jedną z największych ikon popkultury. Zadebiutował na początku lat 70., a światową sławę oraz dwie nominacje do Oscara przyniosły mu kultowe role w filmach Gorączka sobotniej nocy (1977), Grease (1978) oraz Pulp Fiction (1994). Podstawowe informacje • Data i miejsce urodzenia. Urodził się 18 lutego 1954 roku w Englewood w New Jersey jako najmłodsze z sześciorga dzieci w rodzinie o włoskich i irlandzkich korzeniach. • Życie prywatne. W latach 1991–2020 był żonaty z aktorką Kelly Preston (do jej śmierci na raka piersi). Para miała troje dzieci: zmarłego tragicznie w 2009 roku Jetta, aktorkę Ellę Bleu oraz Benjamina. • Pasje pozafilmowe. Od 1975 roku jest aktywnym członkiem Kościoła scjentologicznego. Jego wielką pasją jest lotnictwo – posiada licencję pilota (m.in. na samoloty pasażerskie Boeing 707) oraz prywatne lotnisko przy swojej posiadłości na Florydzie. Przebieg kariery i najważniejsze role • Debiut i status ikony lat 70. (1972–1980). Porzucił szkołę średnią w wieku 17 lat, by występować na Broadwayu, po czym przeniósł się do Hollywood. Popularność zdobył dzięki serialowi Welcome Back, Kotter (1975–1979) oraz horrorowi Carrie (1976). Status globalnej supergwiazdy i króla parkietu zapewniły mu role Tony'ego Manero w Gorączce sobotniej nocy (1977), Danny'ego Zuko w musicalu Grease (1978) oraz występ w filmie Miejski kowboj (1980). • Kryzys i powrót z komediami (1981–1993). W latach 80. jego kariera zwolniła z powodu serii słabiej przyjętych filmów (mimo uznania krytyków za thriller Wybuch z 1981 roku). Sukces kasowy odzyskał dzięki przebojowej komedii familijnej I kto to mówi (1989) i jej kontynuacjom. • Wielki renesans i kino akcji (1994–2007). Prawdziwy powrót na szczyt zapewniła mu rola płatnego zabójcy Vincenta Vegi w arcydziele Quentina Tarantino Pulp Fiction (1994). W kolejnych latach zagrał w serii kinowych hitów, takich jak Dorwać małego (1995), Bez twarzy (1997), Kod dostępu (2001) oraz musical Lakier do włosów (Hairspray, 2007), w którym wcielił się w Ednę Turnblad. • Późniejsze projekty i debiut reżyserski (2010–2026). W ostatnich latach występował głównie w kinie akcji i thrillerach (m.in. Pozdrowienia z Paryża, Gotti, seria Cash Out / High Rollers). Zyskał też uznanie za rolę prawnika Roberta Shapiro w serialu American Crime Story: Sprawa O.J. Simpsona (2016). W 2026 roku zadebiutował jako reżyser pełnometrażowy filmem przygodowym Propeller One-Way Night Coach, opartym na jego własnej książce z 1997 roku. Najważniejsze nagrody • Nominacje do Oscara (1978, 1995). Dwukrotnie nominowany dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za role w filmach Gorączka sobotniej nocy oraz Pulp Fiction. • Złoty Glob (1996). Zdobył statuetkę dla najlepszego aktora w komedii lub musicalu za film Dorwać małego (łącznie był nominowany do tej nagrody sześciokrotnie). • Nagroda Emmy (2016). Otrzymał statuetkę jako producent miniserialu American Crime Story: Sprawa O.J. Simpsona oraz nominację aktorską za rolę w tej produkcji.