Dennis Hopper (właśc. Dennis Lee Hopper, ur. 17 maja 1936 w Dodge City, Kansas; zm. 29 maja 2010 w Venice, Kalifornia) był amerykańskim aktorem, reżyserem, scenarzystą, fotografem i kolekcjonerem sztuki, jedną z czołowych ikon kontrkultury oraz ruchu Nowego Hollywood. Młodość i początki kariery • Wychowanie i przeprowadzka do Kalifornii. Dorastał na farmie dziadków w Kansas, a pod koniec lat 40. przeniósł się z rodziną do San Diego, gdzie w teatrze Old Globe uczył się gry szekspirowskiej, a później doskonalił warsztat w nowojorskim Actors Studio pod okiem Lee Strasberga. • Przyjaźń z Jamesem Deanem. Zadebiutował na dużym ekranie u boku Jamesa Deana w klasykach Buntownik bez powodu (1955) i Olbrzym (1956), jednak po tragicznej śmierci przyjaciela i wybuchowym konflikcie z reżyserem Henrym Hathawayem na planie westernu Z piekła do Teksasu (1958) na kilka lat trafił na nieformalną czarną listę wielkich wytwórni. Najważniejsze osiągnięcia zawodowe • Rewolucja z Easy Riderem. W 1969 roku wyreżyserował, współtworzył scenariusz i zagrał główną rolę (u boku Petera Fondy) w niskobudżetowym filmie drogi Swobodny jeździec (Easy Rider), który zdobył nagrodę w Cannes, przyniósł mu nominację do Oscara za scenariusz i otworzył drzwi pokoleniu Nowego Hollywood. • Upadek i wielki powrót. Po klęsce eksperymentalnego Ostatniego filmu (1971) i latach pogłębiających się nałogów powrócił na szczyt w latach 80. dzięki hipnotyzującym rolom fotoreportera w Czasie Apokalipsy (1979), psychopatycznego Franka Bootha w Blue Velvet Davida Lyncha (1986) oraz alkoholika w Mistrzowskim rzucie (1986, nominacja do Oscara), a także jako reżyser policyjnego dramatu Barwy (Colors, 1988). • Późniejsze hity i sztuki wizualne. W latach 90. stworzył serię pamiętnych czarnych charakterów m.in. w Prawdziwym romansie (1993), Speed: Niebezpiecznej prędkości (1994) oraz Wodnym świecie (1995) u boku Kevina Costnera; był również cenionym fotografem dokumentującym amerykańską kontrkulturę lat 60. i wybitnym kolekcjonerem sztuki współczesnej. Życie prywatne • Pięć małżeństw. Prowadził niezwykle burzliwe życie osobiste i był pięciokrotnie żonaty: z aktorką Brooke Hayward (1961–1969), wokalistką grupy The Mamas & the Papas Michelle Phillips (małżeństwo w 1970 roku trwało zaledwie osiem dni), aktorką Darią Halprin (1972–1976), aktorką Katherine LaNasą (1989–1992) oraz Victorią Duffy (1996–2010), z którą rozwiódł się w atmosferze głośnego sporu sądowego tuż przed śmiercią. • Dzieci i walka z nałogami. Miał czworo dzieci (córki Marin, Ruthannę i Galen oraz syna Henry'ego, który również został aktorem). Przez lata zmagał się z ciężkim alkoholizmem i uzależnieniem od kokainy, lecz w 1983 roku przeszedł odwyk i zachował trzeźwość aż do końca życia. • Śmierć. Zmarł 29 maja 2010 roku w swoim domu w Venice w Kalifornii w wieku 74 lat z powodu powikłań raka prostaty i został pochowany w Ranchos de Taos w Nowym Meksyku.